De natte strooiselruigte is de meest robuuste en kleurigste begroeiing van vaste planten in Nederland. Een dicht opeen groeiend woud van planten met een bloempluim of scherm bovenin. In het voorjaar zie je nog niets en een maand later is het menshoog. Elkaar bevechtend om het licht, en daarom snel omhoog groeiend zonder zijtakken. Daardoorheen groeien dan lianen zoals winde en wikke.

Zo’n ruigte groeit in de buurt van water in de volle zon, bijvoorbeeld bij een rietveld waar de mens is opgehouden te maaien, langs een kanaal of sloot, of langs het spoor: vanuit de trein zie je kilometers strooiselruigte met wilgenroosje, guldenroede en berenklauw. Prachtig!!!

De meeste planten in de strooiselruigte zijn meerjarige vaste zomerbloeiers die de winter dicht bij de grond overleven met een penwortel en een bladrozet. Aan het eind van de herfst sterven de bloeistengels af en die vormen een dik tapijt organisch materiaal op de grond dat snel mineraliseert. Vruchtbare grond, veel zon en veel vocht is het regime.

De overeenkomst met de vasteplantenborder in de siertuin is duidelijk:  vruchtbare grond, veel vocht (desnoods met de sproeier erop), hoogopgaande zomerbloeiers die in de herfst afsterven: een vasteplantenborder in een siertuin is een door de mens gemaakte strooiselruigte.

Je leest nogal eens over de eetbare border, met tips om andijvie of sla in de border te planten. Mijn ervaring is dat de slakken genieten en alles opvreten. Meer succes heb je als je eetbare planten gebruikt, of althans planten die je in de keuken kunt gebruiken. Helaas zijn er daarvan niet zo veel in deze borders, verder dan theekruiden gaat het niet. Maar niet getreurd, de vasteplantenborder is een paradijs voor egels, muizen, vlinders, bijen en vogels. En voor bloemenplukkers.

Hier een plantenlijst voor een vasteplantenborder in de zon vol bloeiende en nuttige inheemse vaste planten, maar deze lijst kan gemakkelijk uitgebreid worden:

  • guldenroede
  • berenklauw
  • valeriaan
  • wilgenroosje
  • rabarber
  • lavas
  • boerenwormkruid
  • Sint Janskruid
  • agrimonie
  • munt
  • zevenblad (ja ik weet het, maar het is een eeuwenoude groente)
  • engelwortel
  • wederik
  • moerasspirea
  • heemst
  • moerasandoorn
  • kattenstaart
  • poelruit
  • rolklaver
  • smeerwortel